CAFE ROTA

Topraksız Tarım ile suda bitki yetiştirmeye var mısın?

Hidroponik tarım nedir, nasıl yapılır öğreniyoruz

Topraksız tarım ,  son yıllarda profesyonel anlamda tarımla uğraşan yetiştiricilerin de hobi amaçlı bitki yetiştirmekle ilgilenenlerin de ilgisini çeken bir yetiştirme yöntemi olarak karşımıza çıkıyor. Özellikle Çilek gibi, toprakta yetiştirme maliyetleri yüksek olan bitkiler için Hidroponik Tarım beraberinde ciddi avantajlar getiriyor.

Hidroponik Tarım (Topraksız tarım) nedir?

Hidroponik tarım; topraksız olarak, bitkilerin ihtiyaç duyduğu minerallerin bitkiye özel olarak hazırlanan çözelti solüsyonlardan karşılandığı bir sistemdir. Bitkiler kökleri aracılığı ile ihtiyaç duydukları mineralleri toprak içerisinde aramak yerine doğrudan bu çözeltiye kolayca ulaşarak, ihtiyaçlarını karşılarlar.

Hidroponik Tarım uygulanırken bitkilerin kök sistemlerini korumak ve desteklemek için genellikle kum, vermikülit, perlit, hindistan cevizi torfu, kaya yünü gibi özel yetiştirme ortamları oluşturulur. Elbette bu materyaller bitkinin ihtiyaç duyduğu mineralleri içermezler. Bu materyallerin tek görevi bitki köklerinin sağlıklı olarak gelişmesine olanak sağlamaktır.

Neden hidroponik tarımı tercih ederiz?

Hidroponik yetiştiriciliğin oldukça çarpıcı avantajları bulunur. Kısaca değinmemiz gerekirse bunların en başında “alan kullanımı” yer alıyor. Dikine tarım için uygun bir sistem olarak karşımıza çıkıyor olması küçük bir alanda dahi dikine tarım yaparak, çok sayıda bitki yetiştirmemize imkan sağlıyor. Öte yandan bitkinin doğrudan besin çözeltisinden ihtiyaç duyduğu mineralleri almasıyla topraklı tarıma oranla yüksek verim alınabiliyor. Ayrıca toprak bakımı gibi hem maliyetli hem de zaman alıcı işlerden bizi muaf bırakıyor. Genel olarak avantajlarına değinelim:

  • Toprağı tarıma elverişli olmayan yerlerde dahi tarıma olanak sağlar.
  • Bitkiler %50 daha hızlı büyürler. Yukarıda da ifade ettiğimiz üzere besin elementlerine daha kolay ulaşırlar.
  • Kısıtlı alanlarda tarım yapmamıza olanak tanır.
  • Suni ışıklandırma kullanarak, güneşin ve güneş ışığının erişimi olmayan herhangi bir yerde tarım yapabiliriz.
  • Yıl boyunca, her mevsimde tarıma devam etmemiz mümkündür.
  • Besin maddelerine kolay ulaşabildiğinden birbirine girmiş kök yapmazlar, kökler birbirine girmeden büyüyebilirler.
  • Toprak işçiliğini gereksiz kılar. Çapa yapmak, ot ve böcekle savaşmak zorunda kalmazsınız.
  • Toprakta yaşayan zararlı böcek, bakteri gibi bitkiye zararlı olan organizmalardan bitkiyi korumuş oluruz.
  • Zirai ilaç gereksinimini azaltır, hem organik ürünler üretirken, zirai ilaç maliyetleri ortadan kalkar.

Hidroponik tarımın toprağa karşı avantajları nelerdir?

Hidroponik tarımla bitkiler daima yeteri kadar besin alırlar ve bu sebeple daha hızlı gelişirler. Toprakta yer edinen yabancı otlar,  böcekler ve zararlı bakteriler hidroponik tarım da bulunmaz.  En belirgin bir diğer avantajı ise toprakta katı halde olan ve uygun şartlar oluşmadan bitkinin temin etmesi mümkün olmadığı besinlere, hidroponik tarımda sıvı formda daha kolay erişebilir.

Bitki, kök gelişimi için harcayacağı enerjiyi gövde ve dal sistemini geliştirmek için kullanılır. Haliyle ürün verimliliği ve kalitesi de artar. Hidroponik tarımda bitki kökü, topraktaki gibi çok fazla büyümeyeceği için daha az yer kaplar, diğer bitkilerin kökleri ile etkileşime girmez, her bitkinin stres düzeyi kendisine özgü olur, kökler yer kaplamadığı için saksı değişimi gerektirmez.

Hidroponik tarım ile ne tür bitkiler yetiştirebilirim?

Hidroponik tarımda herhangi bir şey yetiştirmeniz mümkündür. Ancak bazı bitki türleri hassas yapıdadır bu tür bitkiler için farklı setuplar yapmak gerekebilir. Hidroponik tarım ile yetiştirilen sebzeler genelde şunlardır: çilek, marul, domates, tatlı biber, salatalık, kabak, sultani bezelye, fasulye, ıspanak, acı biber ve brokoli. Bunların dışında  özel amaçlı tıbbi amaçlı bitkiler ve ev bitkileri yetiştirilebilir.

Topraksız tarım ‘da yetiştirilen bitkiler organik olabilir mi?

Bu sorunun yanıtı kullandığımız malzemelere göre hem Evet hem de Hayır olacaktır. Şöyle ki; organik tarım demek bir bitkinin filizlenmesinden meyve verdiği ana kadar doğal yetişmesi demektir. Doğada bitkilerin içerisinde yetiştiği, bitkilerin ihtiyaç duyacağı tüm element ve mineralleri içeren akarsular veya gölller yoktur.

Haliyle Hidroponik tarım doğal bir yol veya yöntem değildir. Ancak bu, hidroponik tarımın organik olamayacağı anlamına gelmez. Hidroponik tarımda kullanılan boru sisteminin organik temasa uygun malzemeden olmasından tutun da, bitkinin beslenmesi için hazırlanacak çözeltinin içereceği bileşenlerin sertifikalı organik bileşenler olması durumunda yapılacak olan tarım organik olacaktır.

Hidroponik (Topraksız) Tarımda Kullanılan Besin Çözeltileri Nelerdir?

Besin çözeltileri, hidroponik yetiştiricilikte gerekli besin maddelerini barındırır. Bitkinin türüne göre oranları özenle hazırlanmalıdır. Topraklı yetiştirmede toprağı zenginleştirmek, hidroponik tarıma göre daha zordur. Bitki besin takviyesi olarak toprağa karıştırılan minerallerin toprakta homojen bir şekilde karışması güçtür. Oysa ki Hidroponik tarımda kullanılan bileşenler suda tamamen çözülerek eşit oranda kökler tarafından emilimi sağlanır.

Topraksız tarım için Gerekli Temel Elementler

Azot (N), Fosfor (P), Magnezyum (Mg), Kükürt (S), Bor (B), Bakır (Cu), Demir (Fe), Mangan (Mn), Çinko (Zn), Molibden (Mo), Kalsiyum (Ca) ‘dir.

Hangi bitki için hangi elementten ne kadar gerekli?

Her bitkinin gereksinimleri değişebiliyor. Haliyle tek tip bir çözeltiyi her bitkide kullanmak verimlilik konusunda beklentilerinizi karşılamayacaktır. Yetiştirmeyi düşündüğünüz bitkinin çözelti gereksinimleri ile ilgili profesyonel zirai tavsiyeler almanız önerilir.   Gelecek vadede her bitki ailesi için bir çözelti reçetesi derleyip yayınlamayı düşünüyoruz. Takipte kalın.

 

TOPRAKSIZ TARIMDA SU KÜLTÜRÜ

DURGUN SU KÜLTÜRÜ

Besin çözeltisi ışık geçirmeyecek şekilde 15cm derinlikte bir kabın içine konur. Veya kapların üzeri ışık görmeyecek şekilde bir malzeme ile kaplanır. Çözelti, bir akvaryum pompası ile havalandırılarak oksijen düzeyi arttırılmalıdır.

Bu kültürde;

  • Genel kontroller yapılır. Eksik olan besin veya su ilave edilir.
  • Çözelti kontrol edilerek belli aralıklarla (7-14 gün) değiştirilmelidir.  Başlangıçta bitki küçük olduğu için uzun süre çözeltiyi yenilemek gerekmez. Bitki büyüdükçe ihtiyaçları da arttığı için çözelti daha sık değiştirilir.

Evde hobi amaçlı yetiştiricilik için uygundur. Ticari olarak kullanımı sınırlıdır. Yetiştiricilik dönemi kısa olan salata-marul gibi sebzelerin yetiştiriciliğinde kullanılır. Bitki besin çözeltisinde serbest bırakılan hafif bir materyalin (köpük levhalar) üzerinde yetiştirilmektedir. Bu yönteme “Yüzen Su Kültürü” denir.

Çözeltinin havalanma sorunu nedeniyle kullanımı yaygın değildir. Günümüzde bazı yöntemlerle bu sorun çözülmeye çalışılmaktadır. Bunlardan Gel-Git (Ebb-Flow) sistemi vardır. Çözelti miktarını pompa ile arttırıp azaltma sistemine dayanıyor. Bu arada bitki kökleri için oksijence zengin bir ortam sağlanıyor.

HAREKETLİ SU KÜLTÜRÜ

Durgun su kültüründeki havalandırma sorunu nedeniyle geliştirilmiş bir kültürdür. Besin çözeltisinin derinliğine göre sınıflandırılır:

1- Besleyici Film Tekniği (NFT):

Köklere yeterince oksijen sağlanması için kök sisteminin üst yüzeyinin havada olmasını sağlayacak şekilde bitki kökleri boyunca akan çözelti derinliği çok ince bir tabaka halindedir.

Temel Prensip: Yeterli su, besin maddeleri ve havalandırmayı sağlamak amacıyla bitkilerin kökleri boyunca besin çözeltisi ince bir tabaka halinde (1cm’den az) dolaştırılmaktadır. İçinde bitki köklerinin geliştiği kanalların ve besin çözeltisinin sisteme verildiği ve tekrar döndüğü besin çözeltisi tanklarının kullanımına, Kullanılan besin çözeltisinin ise gerektiğinde değiştirilmesine dayalıdır.

2- Yetiştirme Kanalları:

Besleyici film tekniğinde bitkiler kanallarda yetiştirilir. Besin çözeltisinin akabilmesi için uygun bir eğim olmalıdır. Kanal uzunluğu 20-30m’yi geçmemelidir. Meyvesi yenen sebzeler için kanalların taban genişliğinin 25-30cm, salata-marullar için 10 cm olması yeterlidir. Fideler kanallara substratlı kafes şeklindeki saksılar veya kaya yünü bloklarıyla yerleştirilir. Kaya yünü daha çok kullanılmaktadır. Kanal üzerine siyah polietilen (PE) örtü kullanarak kanallar hazırlanabilir. Kanallar beton veya sert plastikten imal edilebilir. Günümüzde en çok sert plastik kullanılmaktadır. Besin akışının homojen olması için keçe benzeri bir materyal şerit halinde kanalın içine yerleştirilir.

3- Tanklar ve Borular:

Besin çözeltisinin bulunduğu besleme tankı ve toplama tankı ilave edilmiştir. Besin çözeltisi toplama tankı kanal seviyesinin altında, besleme tankı eğimin üst tarafına yerleştirilir. Besleme tankına bağlı borular kanalın 5cm üzerine yerleştirilir. Bu borulardaki besin çözeltisi belirli aralıklardaki açıklıklardan kanallara akıtılır.

Kanallardan akan fazla çözelti toplama tankına gelir. Burada kimyasal özellikleri kontrol edilip besleme tankına pompalanır. Çözeltinin oksijen içeriğini arttırmak için hem boruların yukarıya yerleştirilmesi, hem de kanallardan çözeltinin yüksekten akıtılması önerilmektedir.

ÇÖZELTİ SOLÜSYON NEREDEN TEMİN EDERİM?

Ziraai ürünlerin toptan/perakende satışını yapan Firmalardan veya Online Marketlerden sipariş edebilirsiniz. Hobi ve Ticari amaçlı olmak üzere farklı ürün grupları mevcuttur. Suda çözünecek şekilde katı olarak satılan ürünler Ticari maksatlı ürünler olup küçük çaplı hobi olarak Hidroponik tarım yapmayı düşünenler için uygun bir seçenek olmayacaktır. Hobi için yapıyorsanız sıvı solüsyon formunda satılan Besin çözeltilerini incelemenizi tavsiye ederiz.

2020 Aralık ayı itibariyle 1 lt ‘lik konsantre solüsyonların fiyatı yaklaşık 110-190 TL bandında seyrediyor. Her bir 1 lt’lik çözelti yaklaşık 500 lt su ile karıştırılarak kullanıyor. 500 LT Hidroponik Solüsyonu 110-190 TL arasında mal etmiş oluyorsunuz. Ve bu sıvı ile yetiştireceğiniz bitkinin sayısına göre …… Adet Bitki x 0,5lt Su Karışımlşı Solüsyon  her 14 günde bir değiştirerek kullanabilirsiniz. 500 lt çözelti bu hesapla size aşağı yukarı 1 yıl ile 2,5 yıl arasında yetecektir.

Topraksız Tarım için Önemli Tavsiyeler

  • Hobiye ilk başlarken mutlaka mümkün olan en küçük sistemle başlayarak, ihtiyaçlarınızın ne olacağı ile ilgili fikir edinin. Böylelikle gereksiz harcamalar yapmanın önüne geçersiniz.
  • Sistemdeki suyun havalandırmasını mutlaka düzgün bir şekilde sağlayın.
  • Sistemdeki suyu, dış ortamla etkileşimi sonrasında kontemine olmaması adına mümkün olduğunca kapalı tutmaya çalışın. Havalandırmayı, akvaryum sistemindeki gibi içeriden halledin.
  • Bitkiye daha çok faydası olur diye asla solüsyonu yoğunlaştırmayın. Gereğinden fazla mineral bitkilere faydadan çok zarar verir.
  • Hidroponik Tarımı Profesyonel olarak Ticari maksatlarla yapacaksanız mutlaka ama mutlaka bir Ziraat Mühendisinden danışmanlık alın. Aksi halde ciddi zaman ve maddi kayıplar yaşayabilirsiniz.

 

Jasper

Karavan ve doğa aşığı insan kişisi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu